Veteriner hekimlikte ortopedi ve travmatoloji, kemikler, eklemler, bağlar, kaslar ve tendonlarla ilgili problemlerle ilgilenir. Hayvanların rahat bir yaşam sürmesi için tüm bu yapıların birlikte çalışması ve sağlıklı olması gerektiğinden, dokuları etkileyen koşulların uygun şekilde yönetilmesi önemlidir.

Veterinerlikte ortopedi ve travmatoloji alanı yalnızca kedi ve köpek gibi evcil hayvanların hastalıklarını ve yaralanmalarını düzeltmeyi amaçlayan çalışmaları konu almaktadır. 

Veteriner Hekimlikte Ortopedik ve Travmatolojik Durumlar

Ortopedi ve travmatoloji, hayvanlarda ortopedik rahatsızlıkların ve yaralanmaların teşhis ve tedavisini gerçekleştiren bir servistir. Kırıklar, tendon, bağ ve eklem yaralanmalarının yanı sıra veteriner hekimlikte karşılaşılan diğer ortopedik ve travmatolojik durumlar şu şekilde sıralanabilir.

• Osteoartrit: Osteoartrit yavru köpeklerde eklem hastalığı ve ağrı ile ortaya çıkarken, yaşlı köpeklerde altta yatan ortopedik sorunlar; dejeneratif (aşırı kullanım) ve obezite kaynaklı olabilir. Hastalık topallık gelişene kadar fark edilmeyebilir.
• Kalça displazisi: Hem yavru köpeklerde hem de yaşlı köpeklerde görülür. Yavru köpeklerde kalçada çıkık olarak ortaya çıkabilir, yaşlı köpeklerde ise kemiklerin dejenerasyonu ile kendini gösterir. Arka bacaklarda tavşan atlamalı yürüyüş olarak belirti gösterir.
• Pateller luksasyon: Diz kapağının gevşemesi veya çıkmasıdır. Diz kapağında oluşan bu gevşeme dizin uygun şekilde kullanımına engel olurken, dizde ağrı ve sakatlığa neden olabilir.
• Açısal uzuv deformiteleri: Uzuvda kısalmaya veya angülasyona (anormal açı oluşumu) bağlı olarak sakatlık ve ağrıya neden olan bir durumdur.
• Dirsek displazisi: Ön ayaklardaki topallığın en yaygın nedeni olarak bilinir. Zamanla kıkırdak kaybına ve ikincil osteoartritik kaynaklı eklem yüzeylerinde aşınmaya neden olabilir.
• Kraniyal çapraz bağ yaralanmaları: Kedilerin ve köpeklerin dizlerinde, insanlarda ön çapraz bağa benzeyen kraniyal çapraz bağın yırtılmasıdır. Genellikle dejeneratif sürecin sonucudur. Bağ yırtıldıktan sonra etkilenen uzuvda belirgin bir şekilde topallık meydana gelir.
• Osteokondrit dissecans: Yavru köpekleri etkileyen ve eklemin kıkırdağının yerinden çıkarak iltihaplanma ve ağrıya neden olduğu bir durumdur. Genellikle ön ayak topallığı olarak ortaya çıkar.

Veteriner hekimlikte ortopedik ve travmatolojik hastalıklara genellikle köpeklerde ve kedilerde yaygın olarak karşılaşılsa da kuşlar, yabani hayvanlar, atlar ve diğer büyükbaş hayvanlar gibi türlerde de eklem sorunlarının görülmesi muhtemeldir.

Veteriner Hekimlikte Yeni Görüntüleme Teknikleri

Geleneksel ekipmanların yanı sıra veteriner hekimlikte yeni görüntüleme teknikleri, hayvan hastalıklarında altta yatan sorunların doğru teşhisini yapmak ve hastaya uygun tedaviyi önermek için oldukça önemlidir. Ultrason, radyografi, manyetik rezonans görüntüleme, bilgisayarlı tomografi ve nükleer sintigrafi (kemik taraması) gibi gelişmiş tanı ve görüntüleme araçları ile elde edilen görüntüler, problemin anatomisini daha iyi anlamayı ve gerekliyse ameliyatın planlamasına yardımcı olmak için 3 boyutlu formlarda yeniden yapılandırmayı sağlar. Böylece geleceksel ekipman kullanılarak gözden kaçan sorunların belirlenmesi mümkün olur. 

Veteriner hekimlikte gelişmiş teşhis seçenekleri kullanılması daha etkili ve güvenli tedavi koşulları sunar. Gelişmiş teşhis sistemlerinde eklemin muayenesini yaparken de başvurulan artroskopik prosedür, köpeklerde görülen omuz osteokondrit dissecans hastalığı gibi cerrahi bir müdahaleye gerek duyulan durumlarda işlevin kısa sürede yeniden kazandırılması için tedavi amacıyla da kullanılır. Tedavide minimal invazif prosedür olma özelliği taşıyan artroskopik prosedürü ile cerrahi rahatsızlığı azaltmak, hastanede kalmayı kısaltmak ve iyileştirmeyi hızlandırmak mümkün olmaktadır.   

Veteriner hekimlikte ortopedi ve travmatoloji; en gelişmiş tedavi, rehabilitasyon, son teknoloji cerrahi bakımı ve önleyici tedbir tavsiyeleri gibi çalışmalar ile hayvanların daha iyi bir yaşam sürmelerinde; günlük işlevlerini, güçlerini ve hareketliliklerini yeniden kazanmalarında önemli bir yere sahiptir.